Leczenie nietrzymania moczu i stolca

Problemy związane z nietrzymaniem moczu lub stolca dotykają około 10% kobiet, które urodziły dziecko. Przypadłość ta może pojawić się również u kobiet po usunięciu macicy oraz u mężczyzn po usunięciu prostaty.

Wysiłkowemu nietrzymaniu moczu często towarzyszy parcie lub zaburzenia oddawania moczu. Właściwy odruch mikcji przywraca się drogą rehabilitacji, sama operacja nie wystarcza.

Wpływ na prawidłowe trzymanie i wydalanie moczu mają nie tylko mięśnie dna macicy oraz zwieracze cewki i odbytu, ale również układ nerwowy.

Leki na przerost prostaty działają objawowo – usuwają objawy, a nie przyczyny problemu. Poza leczeniem operacyjnym i farmakologicznym niezbędna jest rehabilitacja! Stosuje się w niej metodę EMG-biofeedbacku lub elektrostymulacji. Ta druga metoda świetnie sprawdza się też w leczeniu nietrzymania moczu i moczenia nocnego u dzieci po zabiegach operacyjnych.

 

Nietrzymanie moczu i stolca, bóle dna miednicy

Nietrzymanie moczu i stolca

 

Przyczyny i sposoby leczenia

Generalnie: takie zaburzenia są uleczalne! Nie musisz cierpieć, ograniczać kontaktów z ludźmi, wydawać w nieskończoność pieniędzy na podpaski i pieluchy.

Przede wszystkim, skontaktuj się z lekarzem i wykonaj zlecone badania, ponieważ takie zaburzenia mogą być objawem wielu chorób. Jeżeli przyczyny nietrzymania (inaczej: inkontynencji) związane są z zaburzeniami w unerwieniu i/lub osłabieniem mięśni lub brakiem koordynacji nerwowo-mięśniowej – to integralną częścią całej terapii powinna być rehabilitacja. Zapoznaj się z uwagami zamieszczonymi w całej kategorii.

U kobiet z nietrzymaniem moczu zabieg operacyjny jest niezbędny w przypadku znacznego obniżenia, wypadania narządów, istniejącego cystocele lub rektocele. Jednak operacja musi być poparta rehabilitacją. Dlaczego? Bo nie istnieje inna metoda, która prowadzi do odbudowy uszkodzonych struktur nerwowych i do wzmocnienia mięśni oraz poprawy koordynacji nerwowo-mięśniowej. W wielu krajach Unii Europejskiej nie wolno wykonać zabiegu operacyjnego bez uprzedniej próby 6-miesięcznej rehabilitacji. Jeśli operacja jest niezbędna, to rehabilitację warto rozpocząć już przed zabiegiem, bo krótszy jest okres gojenia się ran i krótsza rehabilitacja pooperacyjna. Rehabilitacja jest również niezbędna dla kobiet po operacji usunięcia macicy. Zaburzenie statyki w obrębie dna miednicy po wycięciu dużego narządu oraz urazy nerwów związane z operacją, są istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju zaburzeń trzymania moczu. Rehabilitacja minimalizuje to ryzyko lub pozwala na poprawę, jeżeli zaburzenia trzymania moczu już wystąpiły.

Nietrzymanie moczu lub stolca (inkontynencja z łac. incontinens – nie trzymać przy sobie) oraz inne dysfunkcje mięśni i nerwów dna miednicy (MDM) są zaliczane do chorób społecznych. Szacuje się, że w Polsce około 2,5 mln kobiet w wieku 35 – 75 lat, cierpi na różne objawy nietrzymania moczu (NTM) lub stolca – czyli inkontynencji. Niestety, brak jest badań obejmujących wszystkie grupy wiekowe, bo inkontynencja występuje również u dzieci i młodzieży oraz badań u mężczyzn. Wliczając do grupy osób z zaburzeniami aktywności MDM Pacjentów:

  • z bólami i nieinfekcyjnymi stanami zapalnymi dna miednicy (cystitis, prostatitis, urethritis, świąd, pieczenie)
  • po urazach kręgosłupa, udarach lub operacjach ginekologicznych, urologicznych, proktologicznych (histerektomia, prostatektomia, operacje odbytu)
  • z przepukliną oponowo-rdzeniową, mózgowym porażeniem dziecięcym, po operacjach zarośniętego odbytu
  • z moczeniem nocnym (przeszło 200 tysięcy dzieci)
  • z chorobami układowymi jak: stwardnienie rozsiane lub cukrzyca
  • z zaburzeniami wzwodu lub odczuć seksualnych

otrzymamy rzeszę liczącą ok. 4 mln chorych, wymagających rehabilitacji!

W świetle badań klinicznych, najnowszych publikacji naukowych przynajmniej u 80% Pacjentów można złagodzić lub wyleczyć trapiące ich dolegliwości, stosując kwalifikowaną rehabilitacjęBez względu na wiek.

Mimo uciążliwości inkontynencji dla chorego i jego otoczenia, ogromnych kosztów leków, operacji i absorbentów – nie istnieje w Polsce kompleksowy program profilaktyki i zachowawczego leczenia zaburzeń aktywności MDM. Za mało jest specjalistów i poradni. Wokół tematu narosło wiele fałszywych przekonań o metodach rehabilitacji lub wręcz o nieuleczalności inkontynencji.

Co rozumiem pod pojęciem „kwalifikowana rehabilitacja” Pacjentów z zaburzeniami aktywności mięśni i nerwów dna miednicy?

To według mnie: oparty na badaniu klinicznym, wynikach badań podmiotowych, wywiadzie i diagnostyce aktywności mięśni (badaniu EMG) proces terapeutyczny, wykorzystujący zachowawcze, nieinwazyjne metody leczenia i uwzględniający indywidualny stan zdrowia Pacjenta oraz jego możliwości wykonania zaleceń terapeutycznych.

Innymi słowy – rehabilitacja „skrojona na miarę”. Uważam, że nie istnieje jedna lepsza od innych metoda (np. elektrostymulacja czy biofeedback) i że dobór właściwej dla danego Pacjenta metody zależy nie tylko od stanu zdrowia i wyników badań podmiotowych, ale również od stanu psychoemocjonalnego Pacjenta, jego sytuacji rodzinnej, materialnej, dostępności do kwalifikowanego personelu medycznego i sprzętu rehabilitacyjnego, woli i determinacji w realizacji zaleceń terapeutycznych. Staramy się poinformować Pacjenta o wszystkich możliwościach, pozostawiając mu wolny wybór i świadomość tego, że jest podmiotem rehabilitacji, a jej efekty zależą głównie od niego.

Aktywne uczestniczenie Pacjenta daje zawsze lepsze wyniki. Żywimy nadzieję, że NFZ będzie refundował diagnostykę EMG i terapię dla Pacjentów z inkontynencją tak jak w innych krajach Unii. Koszty rehabilitacji są kilkakrotnie niższe niż koszt finansowania pieluch lub operacji.

To, że mięśni dna miednicy nie widać, nie oznacza, że mogą nadal pozostawać niedostrzegane!

U bardzo wielu Pacjentów cierpiących na zaburzenia aktywności MDM, badania neurofizjologiczne ujawniają pogorszone przewodnictwo nerwowe i/lub nadmierne napięcie spoczynkowe lub osłabienie mięśni dna miednicy. Są one skutkiem ciąży, porodów, dźwigania, zmian zwyrodnieniowych lub urazów kręgosłupa. Dotyczą też Pacjentów z cukrzycą, przepukliną oponowo-rdzeniową, MPDz i wielu innych. Trwałą poprawę siły mięśni i przewodnictwa nerwowego mogą przynieść wyłącznie ćwiczenia i stymulacje prowadzone pod fachowym nadzorem. Oprócz sprzętu, Pacjent potrzebuje profesjonalnego wsparcia.

Utrwalenie efektów rehabilitacji wymaga stosowania zabiegów od 2-3 do nawet kilkunastu miesięcy (np. osoby po urazach rdzenia kręgowego, chorzy na SM, dzieci z przepukliną oponowo-rdzeniową, niektóre osoby po plastyce odbytu). Zabiegi ambulatoryjne wykonywane są 3-5 razy w tygodniu, po około 20-30 minut. Jednakże przy znacznym zaawansowaniu zmian neurogennych i braku efektów leczenia ambulatoryjnego stosuje się nawet 2-3 stymulacje dziennie. Wtedy wskazane jest samodzielne wykonywanie zabiegów w domu. Dla wielu Pacjentów efektywniejsze i tańsze jest wykonywanie zabiegów w domu (trudności z poruszaniem się, koszty dojazdu itp.) i okresowe kontrole postępów. Zestaw do stymulacji jest mały i zasilany bateryjnie (bezpieczny dla użytkownika), a stosowanie jest łatwe i bezbolesne. Koszty zestawu do stymulacji wynoszą średnio 500-700 zł (zależnie od rodzaju elektrod). To mniej niż roczny koszt podpasek lub pieluch, które przecież nic nie leczą.

Policz: jeżeli używasz dziennie 4 podpaski w cenie 50 groszy, to rocznie wydajesz 730 zł i ciągle masz ten sam problem! Podpaski nie leczą! Inwestując we własne zdrowie, możesz w ciągu kilku miesięcy wyzdrowieć i zaoszczędzić wiele pieniędzy nie wspominając o znakomitej poprawie komfortu życia.

Wniosek z wieloletnich, zakończonych w 2005 r na Uniwersytecie Iowa (USA) badań brzmi: „Bez względu na stopień zaawansowania wysiłkowego nietrzymania moczu, leczenie zachowawcze powinno stanowić fundament postępowania terapeutycznego” (Conservative strategies for the treatment of urinary incontinence, Dwyer NT, Kreder KJ, Curr.Urol.Report, 2005 Sept, 6(5):371-5;

 

Rodzaje zaburzeń

Nietrzymanie moczu i stolca

Rodzaje zaburzeń aktywności mięśni i nerwów dna miednicy to najczęściej:

1.Nietrzymanie moczu lub stolca (gazów)

2.Trudności z oddawaniem moczu lub stolca (zaparcia)

3.Dolegliwości bólowe w obrębie dna miednicy

Nietrzymanie moczu

  • wysiłkowe – dysfunkcja struktur zwieraczowych
  • z parcia – dysfunkcja struktur podporowych lub unerwienia
  • mieszane – połączenie obu w/ w
  • z przepełnienia – osłabienie kurczliwości mięśnia wypieracza moczu współistniejące często z nadaktywnością zwieraczy cewki moczowej

Nietrzymanie stolca

  • rzadkiego
  • uformowanego
  • nietrzymanie gazów

Przyczyny inkontynencji mogą być neurogenne i nieneurogenne, psychogenne, spowodowane zażywaniem leków, niewłaściwą dietą, chorobami układowymi (SM, cukrzyca, ch.neurologiczne), jako powikłanie u osób z przepukliną oponowo-rdzeniową lub MPDz, pourazowe, jatrogenne, związane z demencją.

Zaburzenia opróżniania pęcherza

  • Pęcherz neurogenny – hiperrefleksja (nadczynność), hyporefleksja (niedoczynność) lub arefleksja (atonia) – brak czynności skurczowej, związany z uszkodzeniem układu nerwowego (obwodowego lub ośrodkowego)
  • Pęcherz nieneurogenny – niestabilny pęcherz w wyniku np. zmian zapalnych pęcherza (cystitis) lub cewki, kamicy układu moczowego, zakażenia, przeszkody podpęcherzowej anatomicznej (prostata, wady cewki) lub funkcjonalnej (nadaktywność zwieraczy), obniżenia szyi pęcherza przy niewydolności mechanizmu podporowego (osłabieniu mięśni i powięzi)
  • Dyssynergia wypieraczowo-zwieraczowa – zaburzenie korelacji pomiędzy skurczem wypieracza i relaksacją zwieraczy

Bóle dna miednicy

  • Bóle związane z przewlekłymi, nieinfekcyjnymi stanami zapalnymi struktur dna miednicy
  • Bóle neuropatyczne związane z urazami nerwów dna miednicy lub korzeni nerwowych w dolnych segmentach kręgosłupa
  • Bóle menstruacyjne i zespół napięcia przedmiesiączkowego
  • Bóle pęcherza związane z cystitis interstitialis
  • Pieczenie lub świąd w okolicy pochwy, cewki, odbytu i krocza

 

Ponadto, zaburzenia czucia pęcherzowego oraz moczenie nocne.

Euro Klinika
ul. Wyspiańskiego 3, 41-100 Siemianowice Śląskie
tel. (32) 228 09 44
mob. 507 096 308
mob. 508 575 289